Explo's Anialarra

DE EXPLO'S IN HET PIERRE-St-MARTIN MASSIEF
Reeds 13 expedities...1997-2009

Lapiaz van Anialarra; op de achtergrond de Pic d'Anie

In het verleden reeds was Avalon op het Massief van Pierre-St-Martin (Frans/Spaanse Pyreneeën) te vinden, maar dan voor "klassieke grottochten". Zo deden we er in 1988 de traversée van de PSM (SC3-Verna), en maakten we er fond-trips in Lonné Peyret (-700) en Aphanicé (-500). In 1990 werd het een fond-trip in de Couey Lotge (-600). In 1997 dan brachten we er een eerste vakantie door met als hoofddoel het hernemen van de exploraties op de uitgestrekte lapiaz van Anialarra.

In de verafgelegen Anialarra, gelegen in Spanje, waren vroeger reeds enkele exploratiegolven gepasseerd, een eerste in het begin van de jaren '70, waarbij o.m. de FR1/Gouffre Vaille-que-vaille (-337m), de FR3/Gouffre des Caou-Couges (-420m), de AN3/Pozo Estella (toen -614m) en de AN6/Pozo Frontenac (-406m) werden geëxploreerd. Dit alles was een Frans/Spaanse realisatie, met de nodige tragiek, zoals de dood van Francis Zamorra tijdens een crue in de Pozo Estella...

Een tweede (Belgische) exploratiegolf volgde halverwege de jaren '80, met de ontdekking van de AN51/Pozo de los Dos Acuarios (-390 m) die verbonden werd met de AN6, en vervolgens de verbinding van de AN6 met de AN3/Pozo Estella, waardoor het "Systeem van Anialarra" ontstond, 711 m diep en 11 km lang! In het begin van de jaren '90 werden dan nog enkele mooie ontdekkinge gedaan door de S.S. Plantaurel, met ondermeer de AN211 (-344m) en de AN203 (-203m).
Daarna was het wachten op ... Avalon, die er in 1997 en 1998 de AN506/Pozo de los Ninos exploreerden, -410m diep en met een gigantische put van 259m diep.

Vanaf 1999 kregen de Avalon-expedities een ruimer kader: het werden nu de "Anialarra Interclub" expedities, waaraan ook andere clubs deelnamen. In 1999 exploreerden we er de AN519/Pozo Ibarra, -347m diep, ook al met een grote put (222m diep) en die verbindt met het Systeem van Anialarra. Een vierde ingang dus, en wel één die grote perspectieven opent voor een veilige her-exploratie van de rivier van Anialarra! Tijdens deze expeditie werd ook een andere grot ontdekt, de AN534/Pozo del Eclipse, met een voorlopige halte op -130m...

In 2000 werd weer een grote expeditie georganiseerd. Enerzijds werd een groot deel van het Systeem van Anialarra opnieuw getopografeerd; anderzijds werd op -650m, nabij de terminus van de grot, zowat 350 m aan nieuwe galerijen ontdekt. In deze sector bestaat de kans om voorbij de terminus van het systeem te geraken en in de toekomst zal hier zeker worden verder gewerkt. In 2001 werd flink wat première gedaan in het stroomopwaartse deel van de grot. Ook het hertopograferen schoot flink op. Een laatste poging op -650 leverde evenwel geen resultaat op. Werkzaamheden in een andere grot, de AN60, geven een grote hoop op een volgende "-400". In 2002 werd een zeer belangrijk stroomopwaarts vervolg ontdekt, Réseau Nostradamus. Gedurende de 2003 en 2004 expedities werd hierin bijna 3 km aan première getopografeerd, met een gigantische galerij (over een afstand van wel 600 m is de breedte continu minimaal 50 m!).

De 2005 expeditie leverde dan eindelijk de zo gewenste doorbraak op in de stroomafwaartse terminus van de grot. We geraakten de eindinstorting voorbij en exploreerden een reusachtig vervolg van grote zalen en geconcretioneerde galerijen.

De klapper werd de 2006 expeditie. Drie keer trokken we naar de Anialarra, vijf weken in totaal. We vonden de rivier terug, exploreerden vele kilometers aan magnifieke galerijen, ontdekten een 750 m lange zijrivier en maakten de grot voor het eerst sinds meer dan 20 jaar dieper: -731 m voor een totale lengte die de 20 km overschrijdt.

In 2007 zag alles er prima uit. De rivier werd steeds verder gepusht in stroomafwaartse richting, maar toen sloeg het noodlot toe. Eén van de expeditieleden, Annette, werd zwaar gewond door een vallend rotsblok. Het resulteerde in een grote en overdreven gemediatiseerde reddingsactie. De expeditie werd evenwel geen mislukking, de grot groeide uit tot een lengte van 21,3 km, en een diepte van -735,5 meter.

In 2008 werd al dat leed gauw vergeten want deze aflevering werd eveneens een waar topjaar. We zagen niet enkel de comeback van Annette, en we exploreerden tot we niet meer konden. De meest stroomafwaartse terminus (trémie Crimson) werd niet gepasseerd, maar de Rivière Tintin stond garant voor dagenlang plezier, steeds verder en verder, tijdens bijzonder lange en geëngageerde tochten. Het Systeem van Anialarra werd in één klap 3 km groter, en meet nu 24,3 km voor een diepte van -739 m. Ook in andere grotten werden zeer hoopvolle vorderingen gemaakt, bv. in de AN60 waarin we na jaren moeizaam desobstrueren eindelijk doorbraken in een puttenreeks.

In 2009 ging het weer van een leien dakje. Tintin werd nog vele honderden meters verder gepusht in stroomopwaartse richting, tot op slechts 92 m afstand van het Systeem Partages-Pierre-St-Martin. En een kleine kleurproef in de Partages wees uit dat het water langs die weg passeert ook! In de AN60 bereikten we -300 m en de grot loopt nog verder.

Sinds enkele jaren reiken we na elke expeditie een wisseltrofee uit aan iemand die zich bijzonder verdienstelijk heeft gemaakt. Iemand die heeft laten zien dat hij uit het goede hout is gesneden, voor wie geen moeite of inspanning teveel was. Soms iemand die onze verwachtingen gewoon overtrof.

Deze originele trofee is gemaakt uit een reeks totaal doorgesleten wieltjes van Petzl-afdalers. In 1999 begonnen we aan de exploratie van de Pozo Ibarra met nieuwe wieltjes in de afdalers... na een paar weken reeds waren ze tot voorbij de bout doorgesleten!

In 2008 viel de eer te beurt aan Tjerk Dalhuizen (Speleo NL). Hij mag dit kleinood een jaar lang op een mooi plekje zetten.

Wil je meer weten over het massief van Pierre-St-Martin en over de andere speleo-clubs die er werken, dan is de site van ARSIP en meer bepaald hun links-pagina een aanrader: http://arsip.free.fr/

Dankzij de hulp van De Berghut te Hamme, één van de beste, zoniet de beste Belgische buitensportzaak, en Camping Ibarra, de sympathiekste speleocamping van het Noordelijk halfrond (meer bepaald gelegen in Ste-Engraçe in de Frans Baskenland, verlopen onze expedities in de beste omstandigheden!